Kulisy wejścia animatorów rynku kryptowalut: luka w przejrzystości umów market makingowych

Autor: BigTime

Zakres badań: współpraca w zakresie usług market makingu i ujawnianie informacji｜Dane na dzień 2026-09-13, pochodzą z publicznych doniesień｜BigTime – publikacja oparta na praktyce market makingu, płynności i technologii transakcyjnych

Kluczowe wnioski

• Branżowe statystyki z kwietnia 2026 roku pokazują, że mniej niż 1% projektów kryptowalutowych ujawnia warunki współpracy w zakresie market makingu; newsy o „wejściu market makera” nie pozwalają odróżnić zakupu usługi od przygotowania do sprzedaży.
• Współpraca w zakresie market makingu zwykle obejmuje pięć typów klauzul: pożyczanie tokenów, ustalenia opcyjne, obowiązki kwotowania, opłaty oraz wyjście; gdy wygaśnięcie kontraktu pokrywa się z odblokowaniem tokenów, rzeczywista presja sprzedażowa jest trudna do zweryfikowania.
• Czytelnicy mogą filtrować takie newsy za pomocą czterech pytań: zakres usług, ujawnienie warunków, związek między terminem wygaśnięcia a kalendarzem odblokowań, czas trwania obowiązków kwotowania.

„Pewien market maker oficjalnie wchodzi na rynek” to jeden z najczęściej publikowanych newsów o współpracy w projektach kryptowalutowych. Czytelnicy zwykle odbierają go jako sygnał pozytywny: jakaś profesjonalna instytucja jest gotowa zapewnić płynność temu tokenowi. Za tym newsem kryje się jednak dokument, który prawie nigdy nie jest ujawniany – umowa o świadczenie usług market makingu. Branżowe statystyki z kwietnia 2026 roku pokazują, że mniej niż 1% projektów kryptowalutowych ujawnia warunki współpracy w zakresie market makingu (za relacją mediów). Obowiązki zapisane w kontrakcie, liczba i terminy wygaśnięcia opcji, sposób naliczania opłat – świat zewnętrzny w zasadzie tego nie widzi.

Przejrzystość tego dokumentu bezpośrednio decyduje o tym, czy „news o wejściu” można właściwie zinterpretować.

I. Co zwykle zawiera umowa market makingowa

Współpraca między projektem a market makerem w większości przypadków opiera się na podobnych ramach:

• Pożyczanie tokenów i zapasy. Projekt lub fundacja pożycza partię tokenów market makerowi jako źródło zapasów do ciągłego kwotowania. Ostateczny los tych tokenów zależy od tego, jak zostanie napisana umowa.
• Ustalenia opcyjne. Częstą strukturą jest to, że projekt przy pożyczaniu tokenów jednocześnie sprzedaje market makerowi opcje kupna: jeśli cena w terminie wygaśnięcia jest niższa od ceny wykonania, market maker zwraca tokeny; jeśli wyższa, market maker odkupuje je po cenie wykonania. Innymi słowy, ta sama „współpraca” może zawierać wbudowane przyszłe prawo zakupu.
• Obowiązki kwotowania. Na jakich platformach, przez jaki czas, do jakiego standardu utrzymywane są spread i głębokość – to jest podstawowa usługa, którą kupuje projekt.
• Opłaty i zachęty. Jak płacona jest opłata za usługę, czy są zachęty tokenowe, czy są powiązane z wolumenem obrotu.
• Warunki wyjścia. Jak długi jest kontrakt, w jakich sytuacjach można go zakończyć wcześniej, co dzieje się z zapasami.

Współpraca w zakresie market makingu obejmuje zatem jednocześnie trzy warstwy: usługę, zapasy i instrumenty pochodne. To, która warstwa dominuje, decyduje o rzeczywistym wpływie tej współpracy na podaż tokenów.

II. Dlaczego brak przejrzystości jest problemem

Problem polega na tym, że przy nieujawnionych warunkach ten sam news o wejściu można odczytać na co najmniej dwa sposoby.

Odczyt pierwszy: projekt kupił usługę płynności, market maker zarabia na spreadzie i opłacie za usługę, obie strony dostają to, czego potrzebują.

Odczyt drugi: projekt poprzez strukturę pożyczki tokenów plus opcji wpisał sprzedaż części tokenów w jakiś przyszły moment. „Wejście market makera” jest jednocześnie budową kanału do sprzedaży.

Oba odczyty legalnie i zgodnie z przepisami istnieją na tym rynku, różnica tkwi wyłącznie w warunkach umowy. A gdy mniej niż 1% projektów ujawnia te warunki, czytelnik nie może odróżnić, który z nich widzi. Jeszcze bardziej realny scenariusz to odblokowanie tokenów: gdy termin wygaśnięcia opcji lub zwrotu zapasów pokrywa się z dużym odblokowaniem, presja sprzedażowa, którą chłonie rynek, może pochodzić jednocześnie z kilku ustaleń, a świat zewnętrzny widzi tylko to, że cena się rusza.

Brak przejrzystości warunków nie oznacza istnienia manipulacji. Ocena konkretnych zachowań wymaga pełnych zapisów transakcji; pojedynczy zrzut ekranu z arkusza zleceń nie pozwala na kwalifikację, podobnie jak domysły z publicznych doniesień. Uważamy, że problem przejrzystości dotyczy „braku możliwości weryfikacji”, a nie „koniecznego oszustwa”.

III. Dwa przykłady do porównania

W branży nie brakuje działań zmierzających w stronę przejrzystości.

Jednym z nich jest linia zarządzania aktywami GSR. Wprowadzony przez nią aktywny ETF (BESO, debiut na Nasdaq w kwietniu 2026 roku) ujawnia portfel zgodnie z zasadami funduszy publicznych; publicznie dostępny na jej stronie modelowy portfel Core3 co tydzień aktualizuje alokację i wyniki, a ponad 50-procentowe obsunięcie w jednym miesiącu, cytowane przez strony trzecie w sierpniu 2026 roku, jest również normalnie prezentowane (za relacją strony trzeciej). Wystawienie portfela i wyników na weryfikację jest warunkiem zaufania do działalności zarządzania aktywami; takie podejście kontrastuje z czarną skrzynką umów market makingowych dla tokenów.

Drugim są zmiany regulaminowe po stronie giełd. Binance w marcu 2026 roku zaostrzył zasady dotyczące market makerów (za relacją mediów), co pokazuje, że platformy transakcyjne również zaczęły mierzyć się z tą samą asymetrią informacji.

Oba przykłady nie oznaczają, że branża jest już przejrzysta, ale kierunek wart jest odnotowania: gdy dana klasa aktywów chce pozyskać kapitał instytucjonalny, standardy ujawniania są biernie podnoszone. To również jedna z przesłanek przy obserwacji rynku aktywów tokenizowanych – im wyższy udział instytucji, tym wymogi ujawniania dotyczące ustaleń market makingowych bliższe są tradycyjnym rynkom.

IV. Widząc news o wejściu market makera, najpierw zadaj cztery pytania

Nie trzeba czekać, aż branża stanie się przejrzysta – czytelnicy już teraz mogą filtrować takie newsy za pomocą czterech pytań:

1. Jaki jest zakres usług? Czy ogłoszenie mówi o market makingu, OTC czy usługach doradczych? Struktura interesów jest różna dla różnych usług.
2. Czy warunki zostały ujawnione? Liczba pożyczonych tokenów, struktura opcji, termin wygaśnięcia – czy w ogłoszeniu jest choćby jedna z tych informacji. Gdy nie ma żadnej, należy wziąć news za czysty sygnał pozytywny z pewnym dystansem.
3. Jaki jest związek między terminem wygaśnięcia a kalendarzem odblokowań? Porównaj cykl kontraktu (zwykle 6 do 12 miesięcy) z harmonogramem odblokowań projektu; okresy nakładania się zasługują na dodatkową uwagę.
4. Jak długo trwają obowiązki kwotowania? Kto przejmie płynność po zakończeniu okresu usługi – ogłoszenia zwykle tego nie podają, ale to klucz do tego, czy „usługa” przełoży się na jakość rynku.

Te cztery pytania nie przewidują ceny ani nikogo nie oskarżają. Po prostu zamieniają jednostronny pozytywny news z powrotem w weryfikowalną listę faktów. Wymagania rynku wobec takich kwestii będą rosły; kto pierwszy ujawni informacje według tego standardu, ten pierwszy zdobędzie zaufanie kapitału instytucjonalnego – to ta sama linia ewolucji co ogólny krajobraz branży market makingu. Pełne badanie firmy GSR znajduje się w „GSR Deep Research”.

Zastrzeżenie ryzyka

Statystyki takie jak odsetek ujawnień w branży pochodzą z doniesień medialnych, a próba i metodologia są ograniczone; opis struktury kontraktu jest ogólnym podsumowaniem mechanizmów i nie dotyczy żadnego konkretnego projektu ani firmy; odpowiednie zasady i praktyki ujawniania mogą zmieniać się wraz ze środowiskiem regulacyjnym.

Uwaga dotycząca źródeł: odsetek ujawnień umów market makingowych pochodzi z branżowego raportu z kwietnia 2026 roku (za relacją mediów); portfel Core3 można znaleźć na GSR Insights, a jego miesięczne wyniki są cytowane przez strony trzecie; zmiana zasad Binance według doniesień medialnych z marca 2026 roku. Opis struktury kontraktu jest ogólną analizą mechanizmów branżowych, nie dotyczy żadnego konkretnego projektu ani firmy i nie stanowi porady inwestycyjnej.

Zrzeczenie się odpowiedzialności: niniejszy raport został przygotowany przez BigTime Industry Research na podstawie publicznie dostępnych materiałów i nie stanowi porady inwestycyjnej, oferty ani obietnicy zysku; wyniki historyczne nie gwarantują przyszłych. Bez pisemnej zgody zabronione jest przedrukowywanie lub streszczanie.

BigTime Industry Research stale zajmuje się market makingiem, płynnością i rynkiem aktywów instytucjonalnych; kolejne raporty z serii będą publikowane sukcesywnie.